Te Plak deelnemers: Michel Pol, Jan Kleefstra & Romke Kleefstra

‘It Goeshoes’

Ganzen waren jarenlang welkom in onze provincie en vonden hier hun plek; zij waren op z’n Fries ‘te plak’ en omdat ze ‘te plak’ waren, groeide hun aantal. De overwinteraars uit Noord-Europa en Siberië namen ieder jaar meer vrienden en familie mee en de overzomerende ganzen plantten zich voorspoedig voort. Maar dat werd te gek, althans dat vonden de boeren met de overheid en de jagers in hun kielzog. Het gevolg is dat er in de winter druk op ze wordt geschoten, in het voorjaar de eieren worden geschud en in de zomer de jongen worden gevangen en gedood. Van alle kanten wordt met man en macht getracht de gans te verjagen en te doden. Elke winter wordt er naar gestreefd om 100.000 Brandganzen, 75.000 Kolganzen en 25.000 Grauwe ganzen in Fryslân te doden.

In museum it Damshûs te Nijbeets, gelegen in één van de meest ganzenrijke delen van Fryslân, wordt door Michel Pol in een veenarbeidershuisje een lokstal voor ganzen gemaakt. Voor de vogelvrije ganzen zal het huisje een thuiskomen zijn; het zich “te plak“ voelen! Het huisje als symbool voor een veilig heenkomen midden in het laagveengebied waar ze eertijds zo thuis waren! In het huisje zijn gezinnen van de vogelvrije Paugoes, Blesgoes en Skiere Goes levensgroot van turf nagemaakt. Vroeger werden lokeenden en ganzen niet alleen van hout of kurk gemaakt maar ook van turf. In het huisje, waarvan de deur natuurlijk continu openstaat om ganzen van buiten binnen te kunnen laten, is muziek van Romke Kleefstra te horen. Het is een klanklandschap van gedichten, verlangens en verdriet, samengebundeld tot een oeroude lokroep. De gedichten zijn gemaakt en worden voorgedragen door Jan Kleefstra. Dit klanklandschap is een onmisbaar element bij het ganzenlokken gelijk de lokfluit is bij de ganzenjacht.

Van de mens die het huis bezoekt wordt stilte en rustig bewegen verlangt opdat de ganzen niet verstoord worden! Voor hen zullen een aantal ganzengedichten van Jan Kleefstra te lezen zijn opdat zij – voor zover nodig – tot inkeer komen.

In het bezoekerscentrum zal een gelimiteerd kunstboekwerk van It Goeshoes verkrijgbaar zijn waarin de gedichten, de muziek en een tweetal originele turfaquarellen zijn opgenomen.

Kunstenaars:
Jan Kleefstra (gedichten): https://kleefstrabros.bandcamp.com/
Romke Kleefstra (muziek): http://romkekleefstra.blogspot.com/
Michel Pol (idee, ganzen en aquarel): http://polart.exto.nl / Galerie Natoer